AI transformeert de Rotterdamse haven: van digital twin tot autonome kranen in 2026

De Rotterdamse haven blijft een van de koplopers in de toepassing van AI voor slimme havenoperaties. In 2025 en begin 2026 zien we concrete stappen in digital twins, predictive analytics, automatisering en voorbereiding op autonome systemen. Hieronder de belangrijkste recente ontwikkelingen.

Digital twin en real-time simulatie

De digital twin van de haven is verder uitgebreid en wordt nu breder ingezet voor operationele beslissingen. Het model combineert IoT-sensoren, weerdata, scheepsbewegingen en AI om real-time simulaties te draaien.

Voorbeelden uit 2025 → Optimalisatie van Smart Mooring en berth management, met voorspellingen die wachttijden met tot 20% reduceren en CO₂-uitstoot per schip met gemiddeld 28 ton verlagen door betere scheduling.
Maasvlakte 2 → De terminal gebruikt de twin voor congestievoorspelling en containerstroom-optimalisatie, wat bijdraagt aan hogere throughput (tot 20% stijging in sommige scenario's).
Status begin 2026 → De Port of Rotterdam Authority bouwt door aan een volledig digitale infrastructuur om autonome navigatie tegen 2030 mogelijk te maken. Partners zoals Esri ondersteunen de GIS-integratie.

Automatisering en autonome operaties

Maasvlakte 2 blijft het testveld voor geavanceerde automatisering.

AGV's en kranen → Volledig geautomatiseerde guided vehicles en AI-gestuurde kranen draaien al jaren operationeel. Productiviteit ligt tot 87% hoger dan in traditionele havens.
Recente uitbreidingen → In 2025 zijn er meer AI-gedreven remote controls en laser-sensor systemen toegevoegd. Autonome trucks en drones worden getest voor inspectie en kleine reparaties.
Autonome schepen → Tests met floating labs voor autonome navigatie lopen door. De focus ligt op integratie met wal-systemen en cybersecurity.

Predictive analytics en data-deling

AI-modellen voorspellen volumes en optimaliseren resources.

Container volume voorspelling → AI-algoritmen optimaliseren berth schedules en verminderen wachttijden significant.
Data-sharing initiatieven → Begin 2026 starten terminaloperators zoals Contargo, ITG en Van Berkel Logistics met uitgebreidere containerdata-deling (locatie, status) met ketenpartners. Dit reduceert handmatige communicatie en verbetert efficiëntie.
Pronto-platform → AI voor vessel arrival planning, al operationeel en meetbaar effectief in wachttijdreductie.

Duurzaamheid en energie-optimalisatie

AI speelt een rol in emissiereductie en energiebeheer.

Virtuele energiesystemen → Simulaties voor duurzame clusters, walstroom en waterstofintegratie.
AI-gedreven optimalisatie → Route- en laadstrategieën die idle time minimaliseren en brandstofverbruik verlagen.

Overige ontwikkelingen

DroneHorizon 2025 → In september 2025 gelanceerd in Rotterdam: summit rond autonome en unmanned systems in kritieke domeinen, met focus op AI in logistiek en predictive maintenance.
AI Port Center Catalyzer 2025 → Grants voor academische projecten (TU Delft, Erasmus) rond AI & data in de haven, met cofinanciering uit industrie.
Breder maritiem → In 2026 wordt verwacht dat AI-interoperabiliteit tussen schip en wal verder toeneemt, met ROI door reductie in administratie en betere besluitvorming.

Deze ontwikkelingen maken Rotterdam tot een living lab voor AI in havens. De focus ligt op praktische implementatie: meetbare reducties in tijd, kosten en emissies, met een oog op schaalbaarheid.

Bronnen: Port of Rotterdam updates, SmartPort, recente publicaties uit 2025-2026 (o.a. Maritime Executive, WorldCargo News, Globalia Blog).